جیمز پی. الیسون و تاسوکو هُنجو جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی را برای توسعه روش هایی برای آزاد کردن بهینه‌تر قدرت سیستم ایمنی بدن در برابر سرطان، با یکدیگر سهیم شدند.

دو پژوهشگر در دو سمت مخالف اقیانوس آرام جایزه نوبل 2018 فیزیولوژی و پزشکی را به جهت تشخیص مولکول‌هایی که به طور معمول مانند ترمز برای سیستم ایمنی بدن عمل می‌کنند، کسب کردند. کار آن‌ها پایه و اساسی برای نوع جدیدی از درمان سرطان –کنترل ایمنی درمانی– شد که در سال‌های اولیه پس از تصویب آن، جان هزاران نفر را نجات داده است.

جیمز پی. الیسون (James P. Allison)، رئیس بخش ایمونولوژی در مرکز سرطان MD Anderson در دانشگاه تگزاس، و تاسوکو هنجو ( Tasuku Honjo)، استاد دانشکده پزشکی دانشگاه کیوتو، مستقلا روی مسیر‌های مولکولی متفاوتی که باعث مهار قدرت سیستم ایمنی بدن می‌شوند، کار کردند. اگرچه در نظر کمیته نوبل هر دوی آن‌ها شایسته اعتبار شروع عصری جدید در ایمونوتراپی سرطان هستند.

چیزی که کنترل ایمنی درمانی را نوآورانه می‌کند، طبق حرف‌های میریام مِراد (Miriam Merad)، یک پژوهشگر ایمونوتراپی و پروفسورعلوم غدد در دانشکده‌ی پزشکی ایکان در مونت سینا در نیویورک، این است که این روش مستقیما سلول‌های سرطانی را هدف قرار نمی‌دهد.

“این روش سلول‌های ایمنی، سلول‌هایی که در اطراف تومور هستند را با تقویت کردنشان مورد هدف قرار می‌دهد.”

در اواخر قرن نوزدهم، پژوهشگران پزشکی در جستجوی روشی برای درمان سرطان از طریق بهبود دفاع ایمنی طبیعی بدن علیه آن بودند. موفقیت‌های آن‌ها در بهترین وضعیت بود، اگرچه تقویت سیستم ایمنی بدن علیه سرطان دشوار است.

اما همان‌طور که سرعت یک خودرو بستگی به حفظ تعادل میان میزان فشار بر روی پدال گاز و ترمز دارد، فعالیت سیستم ایمنی بدن نیز نتیجه‌ی برقراری تعادل میان مکانیزم‌هایی است که آن را فعال و مهار می‌کنند. الیسون در دهه 1990، هنگامی که روی پروتئینی به نام CTLA-4 که مربوط به سلول‌های T بود تحقیق می کرد، متوجه این موضوع شد. این سلول‌ها بیش‌تر حمله‌های سیستم ایمنی بدن به سلول‌های سرطانی و تهدید‌های دیگر را سازماندهی و اجرا می‌کنند. او و دیگران مشاهده کرده بودند که CTLA-4 پاسخ‌های سیستم ایمنی را سرکوب می‌کنند؛ بعضی پژوهشگران امیدوار بودند که بیش‌تر از این ماده را فعال کنند تا بیماری‌های خود ایمنی را درمان کنند. اما الیسون حدس زد که غیرفعال کردن CTLA-4 ممکن است قدرت سیستم ایمنی بدن علیه سرطان را نیز رها کند.

در سال 1994، در دانشگاه کالیفورنیا، برکلی، الیسون نشان داد که با غیرفعال کردن این مولکول با یک پادتن، می‌تواند سرطان یک موش را درمان کند. با تلاش بیش‌تر، او این رویکرد را به نام کنترل ایمنی درمانی توسعه داد و در سال 2012 از نظر عملی نشان داد که این روش در انسان‌ها علیه سرطان پوست معمولا مهارنشدنیِ ملانوما موثر است. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در سال 2011 آن را به عنوان درمانی علیه ملانوما[1]ی متاستاز [2]تایید کرد.

هم‌زمان با کار الیسون بر روی CTLA-4 در آمریکا، هنجو (Honjo) در ژاپن در حال مطالعه بر روی ترمزی مشابه روی سیستم ایمنی بدن، PD-1 (مخفف پروتئین برنامه‌ریزی شده‌ی مرگ سلولی) بود که پاسخ‌های سلول T را به روشی دیگر مهار می‌کرد. نخست در آزمایش‌های حیوانات و سپس در آزمایشات بالینی، هنجو نشان داد که بستن راه PD-1 با استفاده از پادتن‌ها می‌تواند انواع زیادی از سرطان را درمان کند. به طور خاص در یک نمایش چشمگیر در سال 2012، درمان باعث بهبودی بلند مدت با اثرات جانبی کم در بیمارهایی با سرطان متاستاز که معمولا غیرقابل درمان تلقی می شود شد. FDA در سال‌های 2014 و 2015 درمان‌های ایمنی بر پایه PD-1 را برای سرطان‌های خاصی تایید کرد.

جیمز پی. الیسون (چپ) و تاسوکو هنجو جایزه نوبل 2018 در فیزیولوژی و پزشکی را برای توسعه ایمنی درمانی سرطان دریافت کردند. مرکز درمانی سرطان اندرسون در دانشگاه تگزاس (الیسون)؛ وزارت آموزش، فرهنگ، ورزش، علم و فناوری – ژاپن (هنجو).

 

امروز، کنترل ایمنی درمانی بر پایه PD-1 و CTLA-4، که اغلب با هم استفاده می‌شوند، در حال توسعه علیه سرطان‌های بسیارِ دیگری هستند. همان‌طور که بنیاد جایزه نوبل در توضیح شایستگی کار الیسون و هنجو اشاره کرد، کنترل ایمنی درمانی در کنار جراحی، پرتو درمانی و شیمی درمانی قرار می‌گیرد:

“یافته‌های آن‌ها منافع بسیاری برای بشریت به ارمغان آورده‌ است. آن‌ها ستونی جدید به درمان‌های فعلی سرطان اضافه کردند.”

دنیل ام. دیویس (Daniel M. Davis)، پروفسور ایمنی درمانی از دانشگاه منچستر از طریق ایمیل نوشت:

“کنترل ایمنی درمانی برای همه موثر نیست اما جان‌هایی نجات داده شده است، و این کار باعث انقلابی در فکر کردن در مورد راه‌های بسیار دیگری شده است که در آن سیستم ایمنی را می‌توان برای مبارزه با سرطان و سایر بیماری‌ها استفاده یا آزاد کرد،”

او هم‌چنان اضافه کرد که گمان می‌کند

“داروهای بسیار دیگری مانند این دارو در راه هستند.”

مراد تایید کرد که راه بند های ایمنی درمانی مانند آن‌هایی که الیسون و هنجو پیشگام ساختش بودند می‌تواند برای سایر زمینه‌های تحقیقات پزشکی نقطه تمرکز جدیدی باشد. او می‌گوید: “بیماری‌های بسیاری وجود دارند که بیماران به واسطه‌ی آن از التهاب شدید رنج می‌برند، همین مسیرها برای کنترل انواع دیگر بیماری‌ها استفاده می‌شود،” مانند بیماری‌های خودایمنی.

هر چه پژوهشگران بیش‌تر به چگونگی کارکرد کنترل‌های موثر روی قدرت تهاجمی بودن سیستم ایمنی بدن پی می‌برند، از جمله آن‌هایی که سلول‌ها و مولکول‌های دیگر را درگیر می‌کنند، امکان تنظیم قدرت این تهاجم به اندازه‌ی نیاز بیش‌تر می‌شود. سوزان لوییز توپالین (Suzanne Louise Topalian)، پروفسور جراحی و دستیار مدیر مؤسسه ی بلومبرگ-کیمل برای ایمنی درمانی سرطان در دانشگاه پزشکی جان هاپکینز، اشاره کرد که بسیاری از اثرات جانبی کنترل ایمنی درمانی امروزی شامل واکنش سرریز التهابی می‌شود که بر بافت‌های طبیعی اثر می گذارد. او می‌گوید:

“در حال حاضر، ما این نوع اثرات را با استفاده از کورتیکواستروئیدها و داروهای دیگری که ضررهای خود را دارند، درمان می‌کنیم. اما ممکن است روش‌های خاص‌تری برای درمان این اثرات جانبی وجود داشته باشد که تاثیری روی تضعیف سیستم ایمنی بدن نگذارند.”

 

[1] نوعی تومور بدخیم پوستی با منشا سلول‌های ملانین دار

[2] (دگرنشینی یا فراگستری) گسترش و مهاجرت سلول های سرطانی از یک بافت به بافت های دیگر

 

منبع

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *